Meer proactief op arbeidsmarkttekorten van de toekomst ingaan

01-12-2017

Bouw telt 11 extra knelpuntberoepen

Knelpuntberoepenlijsten louter op basis van aantallen werkzoekenden en vacatures geven enkel een indicatie van de actuele tekorten op de bouwarbeidsmarkt. Het is belangrijk ook oog te hebben voor de toekomstige tekorten. Op die manier wordt een proactief opleidingsbeleid mogelijk. Als men de opleidingstekorten pas oplost wanneer ze zich stellen, is het vaak "too little and too late".

Op een recent overleg van de sector met de VDAB werden 11 bouwberoepen extra aan de knelpuntenlijst toegevoegd: isoleerder, vloerder/tegelzetter, wegenwerker, bestuurder van bouwplaatsmachines, betonnerings- en asfalteringsmachines, torenkraanbestuurder, monteur van staalbouwelementen, stellingbouwer, operator van stortklaar beton en asbestverwijderaar. Daarbij werd al ten dele rekening gehouden met toekomstige evoluties.

Neem de beroepen van wegenwerker, bestuurder van bouwplaatsmachines en van betonnerings- en asfalteringsmachines. In 2016 werden ze niet langer beschouwd als knelpuntberoepen. De wegenbouwinvesteringen bevonden zich toen op een laagtepunt. Maar intussen zijn de gemeentelijke investeringen opnieuw aan het toenemen. Bovendien zijn er de geplande werken aan de Oosterweelverbinding. Die hebben nu nog geen tewerkstellingseffect. Maar in de nabije toekomst wel. Dat zal het knelpuntkarakter van deze beroepen nog versterken.

CNC operator bij Wycor
CNC operator bij Wycor

Nieuwe knelpunten

Isoleerder van ruwbouw en daken was vorig jaar evenmin een knelpuntberoep. Maar in het licht van de verplichting om tegen 2020 alle daken te isoleren en door de toenemende druk vanuit de overheid om te 'benoveren' is dit beroep intussen wel een knelpunt geworden. En we gaan moeten blijven inzetten op opleidingen voor dit beroep als de overheid haar renovatiebeleid doorzet.

Uit de huidige vacatures bij de VDAB is het beroep van asbestverwijderaar nog niet als knelpuntberoep naar voor gekomen. Maar we merken in de media en ook in het beleid een verscherpte aandacht voor het juist verwijderen van asbest. Vandaar dat de vraag naar professioneel geschoolde asbestverwijderaars ongetwijfeld gaat stijgen. De bouwsector heeft er dan ook in haar overleg met de VDAB voor geopteerd om proactief het beroep als knelpunt te weerhouden.

Ook stellingbouwer is volgens de sector een knelpuntberoep. Constructiv werkt momenteel aan een persoonscertificatiesysteem voor professionele stellingbouwers.

Jan Van Paesschen, zaakvoerder bvba Vrancken

Het gebruik van tablets is maar een aspect van de digitalisering. Ik merk bij mijn medewerkers heel wat enthousiasme. Ze vinden het leuk om ermee te werken.

Nieuwe beroepen

Daarnaast is er de vraag of de knelpuntberoepenlijst van de VDAB wel voldoende rekening houdt met nieuwe beroepen. Wat met de toenemende vraag naar medewerkers die inzicht moeten hebben in de plaatsing van warmtepompen en (micro)warmtekrachtkoppeling? Wat met de groeiende vraag naar dronepiloten en plaatsers van groendaken?

Er zijn beroepen die nog nauwelijks apart bestaan, zoals de beroepen van ijzervlechter en bekister. Steeds meer bouwbedrijven vragen dat hun metselaars polyvalent worden en ook bij ijzervlechtwerk en bij bekistingswerk kunnen worden ingeschakeld.

Proactief nieuwe vragen op de arbeidsmarkt detecteren is een gedeelde verantwoordelijkheid. De sector zal mee moeten helpen klare wijn schenken. Onderhoudsvaklui worden nu blijkbaar vooral gevraagd door onderwijsinstellingen en openbare besturen. Gaat het om dezelfde jobs als bij de facility afdelingen van de bouwbedrijven? En indien niet, in welke mate verschillen zij dan? Dat vergt nog verder onderzoek.

Verder zijn er de beroepen die nagenoeg elk jaar op de knelpuntberoepenlijst van de VDAB voorkomen, zoals werfleider of conducteur, diverse installatieberoepen (elektricien, sanitair installateur, monteur van centrale verwarming en brandertechnicus), dakdekker en dakdichter, binnen- en buitenschrijnwerker. Maar de blijvende vraag naar dergelijke profielen sluit niet uit dat deze beroepen inhoudelijk grondig kunnen veranderen. Zeker de installatietechnici moeten steeds vaker met tablets kunnen werken en in de schrijnwerkerijen wint de werkvoorbereider aan belang ten nadele van de CNC-operatoren.

Meer over nieuwe beroepen in de bouw in het tweede hoofdstuk van het visierapport van 2017. Meer weten ?