Bouwberoepen van morgen?

02-10-2017

Automatiseringskansen of -risico's

In 2015 heeft ING op basis van gelijkaardig Amerikaans onderzoek voor België berekend welke en hoeveel jobs in de nabije of verre toekomst zullen worden geautomatiseerd. Of een beroep kan worden geautomatiseerd, hangt af van drie dimensies en met name van het belang van perceptie en manipulatie, creativiteit en het beheer van sociale contacten in de uitvoering van de taak. De automatiseringskansen kennen gradaties. ING evalueert de automatiseringskans als 'klein' als zij minder dan 30% bedraagt, 'gemiddeld' als de kans tussen 30 en 70% schommelt en 'groot' als zij boven 70% ligt.

Grafiek - automatiseringskansen per bouwberoep

Wanneer we meer in detail de 35 beroepen uit de bouw bekijken waarvan ING de automatiseringskansen heeft onderzocht, blijkt dat 10 daarvan slechts beperkte mogelijkheden op automatisering kennen, 8 een gemiddelde kans en 17 een grote kans. Bij de beroepen met lage kansen op automatisering zitten vooral medewerkers met een managementfunctie (managers en toezichters) en met een meer artistiek profiel (zoals architecten en interieurontwerpers), technici zoals elektriciens maar ook de polyvalente bouwvakker. Bij de bouwberoepen met een gemiddelde kans op automatisering zitten ook nogal wat installatietechnici (loodgieters en HVAC-specialisten) en daarnaast cartografen, landmeters en tekenaars. Vooral die laatste beroepen worden geconfronteerd met de forse opmars van drones, BIM en 3D-scanning. Bij de bouwberoepen met de hoogste automatiseringskansen vinden we een groot aantal afwerkingsberoepen, aldus nog de studie van ING.

de robot SAM (Semi-Automated Mason)
de robot SAM (Semi-Automated Mason)

Maar de robot SAM (Semi-Automated Mason) geeft ook de beperkingen van een robotisering van het metselwerk aan. De robot kan een muur metselen naar rata van 800 tot 1.200 bakstenen per dag terwijl een menselijke metselaar slechts 300 tot 500 bakstenen kan stapelen. De robot kan zeer complexe patronen van gekleurde stenen metselen en zware lasten tillen. SAM herkent zelfs het verschil tussen wat de plannen aangeven en wat op de bouwplaats al is opgericht. Maar SAM moet worden geprogrammeerd. Hij kan efficiënter worden ingezet dan een mens over langere muurlengtes maar niet over kortere. Hoekstenen vormen vooralsnog een probleem en kwaliteitscontrole via een tablet blijft noodzakelijk. Dat SAM massaal jobs zal vernietigen, is dus nog niet voor morgen. Vandaar dat wij niet spreken van automatiseringsrisico's maar eerder van automatiseringskansen. In belangrijke mate zal automatisering worden ingezet om de uitoefening van bepaalde bestaande (vooral manuele) beroepen vlotter te laten verlopen en ergonomisch minder belastend en dus ook aantrekkelijker te maken.

Dit neemt niet weg dat de bouw voor een grondige wijziging van haar beroepenstructuur staat. Dat blijkt onder meer uit het interview dat de VCB in het kader van haar visierapport 2017 van het Nederlandse bouwbedrijf Waal heeft afgenomen. Dit bedrijf heeft de laatste vijf jaar zijn ontwerp- en planningscapaciteit fors uitgebreid, daarbij zeer sterk geïnvesteerd in BIM en met extra consultants de contacten met de klanten versterkt maar tegelijk zijn arbeidersbestand sterk afgebouwd.

Tabel - wijzigingen in het werknemersbestand van het Nederlandse bouwbedrijf Waal

John de Geus, adjunct directeur van het bouwbedrijf Waal uit Vlaardingen nabij Rotterdam :

De gevolgen van onze nieuwe werkwijze voor de personeelsbezetting waren diepgaand. In plaats van een paar koperbegeleiders telt het bedrijf nu 9 woonconsultants. Voor 2012 beschikte het bedrijf nauwelijks over tekencapaciteit terwijl het nu 7 3D-BIM modelleurs in dienst heeft. De calculator werd vervangen door een 3D BIM-kostendeskundige. In plaats van een 100-tal medewerkers op de bouwplaats telt het bedrijf nog amper een 20-tal vaklieden. Anderzijds werden 5 supply chain managers aangesteld in het kader van de fors toegenomen ketensamenwerking met bouwpartners en heeft het bedrijf nu 6 planontwikkelaars in dienst. Het Office basispakket werd aangevuld met programma's zoals Revit, Solibri, Vico en Navision. In plaats van voor aanbestedingen tegen de laagste prijs kandideert het bedrijf voor werken in bouwteam en voor gesplitste koop- en aannemingsovereenkomsten waarbij de aannemer rechtstreeks contact heeft met de klant.


Wees de eerste om het nieuwste te lezen!